Len austriacki

Skocz do: nawigacja, szukaj
Len austriacki
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd malpigiowce
Rodzina lnowate
Rodzaj len
Gatunek len austriacki
Nazwa systematyczna
Linum austriacum L.
Sp. pl. 1:278. 1753[2]

Len austriacki (Linum austriacum L.) – gatunek rośliny należący do rodziny lnowatych.

Rozmieszczenie geograficzne

Występuje w północnej Afryce, zachodniej Azji i Europie południowej i środkowej[2]. W Polsce jest gatunkiem bardzo rzadkim. Za rodzime uznawane są jego stanowiska jedynie w okolicach Przemyśla; w rezerwacie Winna Góra oraz na Wzgórzach Łuczycko-Jaksmanickich. Istnieją jeszcze stanowiska w północnej Polsce, jak na przykład malowniczo położone stanowisko w Kozielcu k. Bydgoszczy, oraz na Śląsku, ale są one pochodzenia antropogenicznego. W Polsce występuje wyłącznie typowy podgatunek L. austriacum ssp. austriacum.

Morfologia

Łodyga
Wzniesiona, prosta, cienka, naga, o wysokości 20–60(80) cm.
Liście
Ulistnienie skrętoległe. Liście wąskolancetowate, długo zaostrzone, 1–3-nerwowe. W miękiszu liści występują komórki z kryształami szczawianu wapnia.
Kwiaty
Zebrane w luźną wierzchotkę. Kwiaty 5-krotne, promieniste. Działki kielicha jajowate i błoniasto obrzeżone. Płatki korony niebieskie, o długości 10–15 mm. Występuje jeden słupek z pięcioma szyjkami i maczużkowatymi znamionami oraz dziesięć pręcików płodnych (międzyległych płatkom korony) oraz pięć prątniczków.
Owoc
Jajowatokulista torebka zawierająca dziesięć ciemnobrązowych nasion o długości do 3 mm. Szypułka owocu po dojrzeniu jest zgięta.

Biologia i ekologia

Systematyka i zmienność

Znanych jest 9 podgatunków[2]:

  • Linum austriacum subsp. austriacum
  • Linum austriacum subsp. collinum
  • Linum austriacum subsp. euxinum
  • Linum austriacum subsp. gaetulum
  • Linum austriacum subsp. glaucescens
  • Linum austriacum subsp. gomaricum
  • Linum austriacum subsp. marschallianum
  • Linum austriacum subsp. mauritanicum
  • Linum austriacum subsp. tommasinii

Zagrożenia i ochrona

Roślina objęta jest w Polsce od 2004 roku ścisłą ochroną gatunkową. Zagrożona jest głównie zarastaniem przez drzewa i krzewy w wyniku naturalnej sukcesji ekologicznej muraw kserotermicznych, w których występuje. Według Polskiej Czerwonej Księgi Roślin (2001) jest gatunkiem narażonym na wymarcie (kategoria zagrożenia VU)[5]. W wydaniu z 2014 roku otrzymała kategorię EN (zagrożony)[6].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-05-22].
  2. a b c Taxon: Linum austriacum L. (ang.). USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN). [dostęp 2010-05-22].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  4. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
  5. K. Zarzycki, R. Kaźmierczakowa: Polska Czerwona Księga Roślin. Kraków: IB PAN, 2001. ISBN 83-85444-85-8.
  6. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.

Bibliografia

  1. Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wyd., 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  2. Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.