Galeria portretów biskupów krakowskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Portret św. Stanisława ze Szczepanowa z galerii biskupów krakowskich.

Galeria portretów biskupów krakowskich – galeria znajdująca się w krużgankach i innych pomieszczeniach klasztoru franciszkanów w Krakowie, obejmująca kilkadziesiąt malowideł ściennych i obrazów wykonanych w okresie od XV wieku do 2005 roku i przedstawiających portrety biskupów Krakowa.

Geneza

Według tradycji powstanie galerii biskupów krakowskich w krużgankach franciszkańskich wiąże się z kanonizacją św. Stanisława ze Szczepanowa, która miała miejsce w dolnej bazylice św. Franciszka w Asyżu (1253). Posłowie polscy zobowiązali się, że każdy nowy biskup ordynariusz krakowski będzie posyłał do bazyliki w Asyżu, na pamiątkę tej kanonizacji, swój portret i 100 sztuk złota. Umowa została jednak zmieniona: w zamian za srebrną, trzyłokciową figurę św. Franciszka, krakowski konwent franciszkański przejmował prawo do owych portretów. Inna wersja widzi genezę portretów z wpływami włoskimi i niemieckimi, bądź z faktem ofiarowania przez franciszkanów biskupom krakowskim gruntów pod budowę pałacu biskupiego w zamian za co ci zobowiązali się przekazywać franciszkanom swe portrety.

Początkowo portrety malowano na ścianach, jeden obok drugiego, na polach arkad krużganków. Zaczynały się od biskupa Rachelina, a kończyły na kardynale Fryderyku Jagiellończyku. Z 34 ściennych malowideł do dnia dzisiejszego zachowało się 13. Jednolitość stylu tych portretów wskazuje na jednego nieznanego autora.

Drugą część galerii biskupów krakowskich stanowią portrety malowane na deskach i płótnach. Znajdują się w ramieniu południowym i zachodnim oraz w kaplicy Włoskiej. Najczęściej były one fundowane po śmierci biskupa przez krewnych, przyjaciół, następców lub egzekutorów testamentu. Wojny i pożary spowodowały uszczerbek kolekcji. Dziś tworzy ją 31 portretów, a ostatnim, umieszczonym 4 listopada 2005, jest portret Karola Wojtyły w stroju papieża Jana Pawła II. Brak portretu kardynała Franciszka Macharskiego.

Rozmieszczenie portretów

portret bpa Piotra Tomickiego autorstwa Stanisława Samostrzelnika
Portret bpa Marcina Szyszkowskiego.

Bibliografia